
Katarakt Nedir?
Katarakt, gözün içindeki doğal merceğin saydamlığını kaybedip bulanıklaşmasıdır. Bu durum, görmenin yavaş yavaş azalmasına yol açar ve genellikle yaşlılıkla birlikte ortaya çıkar. Katarakt, hem tek gözde hem de iki gözde gelişebilir.
Kataraktın başlıca belirtileri şunlardır:
• Görmede bulanıklık
• Renklerin soluklaşması
• Güneş ışığı veya yapay ışıklarda kamaşma
• Gece görüşünde zorlanma
• Sık sık gözlük numarası değişikliği
Katarakt, tedavi edilmediğinde görme kaybına neden olabilir ancak erken teşhisle ameliyatla başarıyla tedavi edilir.
Katarakt Herkeste Gelişir mi?
Katarakt belli yaşın üzerinde herkeste kaçınılmaz olarak gelişir.
Katarakt Gelişimini Hızlandıran Şeyler Nelerdir?
İleri yaş katarakt gelişimindeki en önemli risk faktörüdür. Bunun dışında, uzun süre morötesi (ultraviole) güneş ışınlarına maruz kalmak (güneş gözlüğü kullanmadan), şeker hastalığı varlığı, çok sigara tüketilmesi ve benzeri oksidan hasarlar, dengesiz beslenme, miyopi, özellikle de yüksek miyopi varlığı katarakt gelişimini daha erken yaşlara çekebilir.
Kataraktın Tedavisi Nedir?
Kataraktın tedavisi cerrahidir. Katarakt günümüzde fakoemulsifikasyon (biz genelde “fako cerrahisi” olarak ifade ederiz) adı verilen yöntemle başarı ile tedavi edilmektedir. İlaçla ya da gözlükle tamamen ortadan kaldırmak mümkün değildir. Katarakt ameliyatında bulanıklaşan doğal mercek çıkarılır ve yerine yapay bir mercek (göz içi lens) yerleştirilir. Bu işlem genellikle damla anestezisiyle, ağrısız ve 10–15 dakika içinde tamamlanır. Modern tekniklerle yapılan ameliyatlarda görme kalitesi hızla düzelir ve hastalar kısa sürede günlük yaşantılarına döner.
Fakoemulsifikasyon Ne Anlama Gelir?
Fako latince “lens” anlamına gelir; emülsifikasyon da iri taneciklerin daha küçük parçacıklara dönüştürülmesi demektir. Fako cerrahisinde göze küçük bir delikten sokulan fako cihazı gözün lensini önce küçük parçalara ayırır, sonra da vakum yöntemi ile gözün dışına çıkarır. Böylece göz çabuk ve kolay bir şekilde, genellikle de dikiş koymadan iyileşir.
Fako Cerrahisi Kolay Bir Cerrahi Midir?
Hasta açısından kısa süreli, konforlu bir cerrahidir. Eğer hasta uyum gösterir ve ameliyat sırasında sabit durursa lokal anestezi altında kısa süre içinde tamamlayabiliriz. Biz Göz Hekimleri için ise yıllarımızı verdiğimiz, öğrenme aşamalarında uzun teorik ve pratik eğitimlerden geçtiğimiz ve uygulanması aşamasında ter döktüğümüz bir “sanat”tır. Biz fako cerrahisinin süresi ile ölçülmesinden çok kaliteli ve başarı ile tamamlanmasını önemsiyoruz. Fako cerrahisi hem bilgi-yoğun hem de emek-yoğun bir sanattır.
Katarakt Ameliyatı Ne zaman Yapılmalı?
Katarakt ameliyatı, görme günlük yaşamı etkilemeye başladığında yapılmalıdır. Kitap okuma, araç kullanma, televizyon izleme gibi aktivitelerde zorlanıyorsanız, ameliyat zamanı gelmiş olabilir. Katarakt ilerledikçe görme daha da azalır; bu nedenle ideal zamanı beklemek yerine, hayat kalitenizi bozan şikâyetlerde doktorunuza başvurmanız önerilir. Göz muayenesi sonrası uygun zaman birlikte belirlenir.
Lazerle Katarakt Cerrahisi Yapıldığı Doğru mu?
Fako cerrahisini 10 basamaktan oluşan bir cerrahi olarak varsayın. Fako cerrahisinin 4 basamağını yapan bir lazer cihazı olduğu doğrudur. Ancak geri kalan basamaklar gene klasik fako yöntemi ile uygulanır. Bu açıdan bakarsak lazer ile fako cerrahisi klasik fako cerrahisine tam bir alternatif olma aşamasında değildir. Teknolojideki yeni gelişmeler bu durumu değiştirebilir mi, bunu bize zaman gösterecektir.
Fako Cerrahisinde Her Hastaya Yapay Lens Konur mu?
Evet her hastaya yapay lens (biz bunlara “göz içi mercek” deriz) konur, konması da gereklidir. Eğer yapay lens konmazsa hastalar çok yüksek numaralı kalın gözlükler takmak zorunda kalır.
Lens Seçenekleri Nelerdir?
Hastalara uzun zamandır koyduğumuz lensler tek odaklı lenslerdir: Bu lensler ile hastalara iyi bir uzak görüş sağlamaya çalışırız, ancak hastalar ameliyattan sonra yakın gözlük kullanırlar. Astigmatı belli yüksekliğin üzerinde olan hastalara astigmatı düzeltici (torik adı verilen) lensler koymayı öneriririz; böylece kataraktı ortadan kaldırırken astigmatı da düzeltme şansımız da olur.
Akıllı Lens Nedir?
Akıllı lens, katarakt ameliyatı sırasında doğal merceğin yerine yerleştirilen özel bir göz içi mercektir. Bu mercekler hem uzak hem yakın hem de orta mesafede net görmeyi sağlar. Böylece hastaların çoğu, ameliyat sonrası gözlüksüz bir yaşam sürebilir. Özellikle hem kataraktı hem de yakını görme problemi (presbiyopi) olan hastalar için konforlu bir çözümdür. Gelişmiş teknolojilerle üretilen bu lensler, yaşam kalitesini artırır.
Akıllı Lens İle Normal Lens Arasındaki Fark Nedir?
Katarakt ameliyatında yerleştirilen normal (tek odaklı) lens, sadece uzak mesafeyi netleştirir; yakını görmek için genellikle gözlük gerekir.
Akıllı (çok odaklı) lensler ise uzak, orta ve yakın mesafelerde net görüş sağlar. Bu sayede hastalar çoğu durumda gözlüksüz yaşam sürebilir.
Akıllı lensler, özellikle kitap okuma, telefon kullanma veya bilgisayar başında çalışan hastalar için büyük avantaj sunar.
Katarakt Ameliyatı Sonrası Gözlük Kullanılır Mı?
Katarakt ameliyatı sonrası takılan merceğin türüne bağlı olarak gözlük ihtiyacı değişir.
Tek odaklı lens takıldıysa, genellikle yakını görmek için gözlük gerekir.
Akıllı (çok odaklı) lens kullanıldıysa, çoğu hasta uzak, yakın ve orta mesafeyi gözlüksüz görebilir.
Hangi lensin kullanılacağı hastanın yaşam tarzına ve göz yapısına göre belirlenir.
Katarakt Ameliyatı Riskleri Nelerdir?
Katarakt ameliyatı, modern tekniklerle oldukça güvenli bir işlemdir. Ancak her ameliyatta olduğu gibi bazı riskler vardır.
Nadir görülen riskler arasında:
• Göz içi enfeksiyon (endoftalmi)
• Göz tansiyonu değişiklikleri
• Retina ödemi veya yırtığı
• Mercek kayması
• Görme kalitesinde beklenmeyen düşüş
Bu riskler düşük olsa da, ameliyat sonrası kontroller ihmal edilmemeli ve belirtiler hızla doktora bildirilmelidir.
Ameliyat Sonrası İyileşme Süreci Nasıl Olur?
Katarakt ameliyatı sonrası iyileşme süreci genellikle hızlıdır.
İlk günlerde hafif batma, sulanma veya bulanık görme olabilir. Bu durumlar çoğunlukla geçicidir.
İyileşme sürecinde dikkat edilmesi gerekenler:
• Göz damlaları düzenli kullanılmalıdır.
• Göze su kaçırmaktan ve ovuşturmaktan kaçınılmalıdır.
• Tozlu ortamlardan uzak durulmalı, hijyen kurallarına dikkat edilmelidir.
• Doktor kontrolleri ihmal edilmemelidir.
Tam görme genellikle birkaç gün ile birkaç hafta arasında netleşir.
Bana “Sizde İleride Katarakt Gelişebilir, Ameliyat Yapalım” Dendi, Ne Yapmalıyım?
Yukarıda bahsettiğimiz gibi, katarakt belli bir yaş üzerinde herkeste zaten gelişecektir, bu söylem doğru kabul edilemez.
Bana “Göz Numarasını Küçültmek İçin Lazer (Excimer) Tedavisi Yerine Akıllı Lens” Önerildi, Ne Dersiniz?
Bazı kişiler yaş, göz yapısı veya numara yüksekliği gibi nedenlerle excimer lazere uygun olmayabilir (detaylar için excimer lazer bölümümüze bakınız). Özellikle yüksek hipermetrop olan hastalarda numara küçültmek için lens değişim ameliyatı önerebiliriz. Ancak öncesinde hastalarımızı bilgilendiriyor, hatta demo yapma şansı veriyoruz. Kararı hastamızla birlikte veriyoruz.








