Gözünüzün önünde birdenbire çok sayıda siyah nokta veya uçuşan cisim mi görmeye başladınız? Işık çakmaları mı oluyor? Görüşünüzün bir tarafına perde veya gölge mi geliyor?
Bu belirtiler retina yırtığı veya retina dekolmanının habercisi olabilir.
Retina dekolmanı acil değerlendirilmesi gereken bir göz hastalığıdır.
Çünkü erken fark edilen bir retina yırtığı bazen lazerle tedavi edilebilirken, retina ayrılmaya başladığında ameliyat gerekebilir.
Retina Nedir?
Retina, gözümüzün iç kısmını kaplayan ve görmemizi sağlayan ince sinir tabakasıdır.
Göze gelen ışığı algılar ve oluşan bilgiyi görme siniri aracılığıyla beynimize gönderir.
Bir bakıma fotoğraf makinesindeki görüntüyü algılayan bölüm gibi düşünülebilir.
Retinanın sağlıklı olması iyi görebilmemiz için gereklidir.
Retina Yırtığı Nedir?
Gözümüzün içi vitreus adı verilen saydam ve jel kıvamında bir maddeyle doludur.
Yaş ilerledikçe vitreusun yapısı değişir ve retina yüzeyinden ayrılmaya başlayabilir. Buna arka vitreus dekolmanı denir.
Bu çoğu kişide yaşla birlikte ortaya çıkan doğal bir değişikliktir ve genellikle ciddi bir sorun oluşturmaz.
Ancak vitreus retinadan ayrılırken bazı noktalarda retinayı çekebilir.
Bu çekme yeterince kuvvetliyse retinada yırtık oluşabilir.
Retina Dekolmanı Nedir?
Retinada bir yırtık oluşursa göz içindeki sıvı bu yırtığın altına geçebilir.
Sıvı retinayı gözün arka duvarından ayırmaya başlar.
Bu duruma retina dekolmanı denir.
Retina yerinden ayrıldığında görevini düzgün şekilde yapamaz. Ayrılma ilerledikçe görme alanında kayıp ortaya çıkabilir.
Bu nedenle retina dekolmanı acil tedavi gerektiren bir göz hastalığıdır.
Retina Yırtığının İlk Belirtileri Nelerdir?
Retina yırtığının en önemli uyarı belirtileri şunlardır:
- Birdenbire başlayan veya belirgin şekilde artan uçuşan cisimler
- Işık çakmaları
- Görme alanında yeni oluşan gölge
- Görmede bulanıklık veya azalma
Özellikle daha önce olmayan çok sayıda uçuşma ve ışık çakmasının aniden başlaması önemlidir.
Bu belirtiler her zaman retina yırtığı olduğu anlamına gelmez.
Ancak retina yırtığı olup olmadığı ancak göz muayenesiyle anlaşılabilir.
Göz Önündeki Uçuşan Cisimler Nedir?
Hastalar uçuşan cisimleri farklı şekillerde tarif edebilir:
“Sinek uçuyor.”
“Siyah noktalar görüyorum.”
“İplik gibi şeyler var.”
“Örümcek ağı görüyorum.”
Bunlara floaters veya göz önünde uçuşmalar denir.
Özellikle yaş ilerledikçe az sayıda uçuşan cisim görmek oldukça sık rastlanan bir durumdur.
Önemli olan yeni başlayan veya birdenbire belirgin şekilde artan uçuşmalardır.
Bir anda çok sayıda siyah nokta, iplik veya örümcek ağı benzeri görüntü ortaya çıktıysa retina muayenesi yapılmalıdır.
Işık Çakması Neden Olur?
Vitreus retinayı çektiğinde retina mekanik olarak uyarılabilir.
Beynimiz bu uyarıyı ışık çakması şeklinde algılayabilir.
Hasta bunu:
“Şimşek çakıyor.”
“Gözümün kenarında flaş patlıyor.”
“Karanlıkta ışık görüyorum.”
şeklinde tarif edebilir.
Yeni başlayan ışık çakmaları, özellikle yeni uçuşmalarla birlikteyse retina yırtığı açısından değerlendirilmelidir.
Göze Perde İnmesi Ne Anlama Gelir?
Retina dekolmanı ilerlediğinde görme alanının bir bölümü kaybolmaya başlayabilir.
Hasta bunu:
“Gözüme perde indi.”
“Bir taraftan gölge geliyor.”
“Görüşümün bir kısmı karardı.”
şeklinde tarif edebilir.
Bu belirti retina dekolmanı açısından çok önemlidir.
Görme alanına yeni bir perde veya gölge geliyorsa beklenmemeli ve acil göz muayenesi yapılmalıdır.
Retina Dekolmanı Ağrı Yapar mı?
Genellikle hayır.
Retina yırtığı ve retina dekolmanı çoğu zaman ağrısızdır.
Göz dışarıdan normal görünebilir. Kızarıklık da olmayabilir.
Bu nedenle hastalar bazen durumun ciddi olmadığını düşünebilir.
Ancak:
Ağrı olmaması retina dekolmanının önemsiz olduğu anlamına gelmez.
Burada önemli olan görmede ortaya çıkan yeni belirtilerdir.
Kimlerde Retina Yırtığı ve Dekolmanı Riski Daha Fazladır?
Retina dekolmanı herkeste gelişebilir. Ancak bazı kişilerde risk daha yüksektir.
Özellikle:
- Yüksek miyopisi olanlarda
- Daha önce retina yırtığı veya dekolmanı geçirenlerde
- Diğer gözünde retina dekolmanı bulunanlarda
- Ailesinde retina dekolmanı öyküsü olanlarda
- Göze ciddi darbe alanlarda
- Katarakt veya başka göz ameliyatları geçirenlerde
- Retinada bazı incelme alanları bulunanlarda
risk daha yüksek olabilir.
Yüksek miyopisi olan kişilerin bu belirtiler konusunda özellikle dikkatli olması gerekir.
Retina Yırtığı Nasıl Anlaşılır?
Retina yırtığını anlamak için göz bebeği damlayla büyütülerek retina ayrıntılı olarak muayene edilir.
Göz doktoru retinanın yalnızca merkezini değil, mümkün olduğunca çevresini de değerlendirir.
Çünkü retina yırtıkları çoğu zaman retinanın çevre bölümlerinde ortaya çıkar.
Gerekli durumlarda göz ultrasonu veya OCT gibi ek incelemeler de kullanılabilir.
Ancak retina yırtığını araştırmada temel yöntem göz bebeği büyütülerek yapılan ayrıntılı retina muayenesidir.
Retina Yırtığı Tedavi Edilebilir mi?
Evet.
Retinada yırtık saptanmış ancak henüz retina dekolmanı gelişmemişse bazı yırtıklar lazerle tedavi edilebilir.
Lazerle yırtığın çevresinde küçük yapışıklık alanları oluşturulur.
Amaç sıvının yırtıktan retina altına geçmesini ve retina dekolmanı gelişmesini önlemektir.
Her retina deliği veya yırtığına otomatik olarak lazer yapılmaz. Tedavi kararı yırtığın tipi, yeri, belirtiler ve hastanın risk durumuna göre verilir.
Retina Dekolmanı Nasıl Tedavi Edilir?
Retina dekolmanı gelişmişse genellikle cerrahi tedavi gerekir.
Hastalığın durumuna göre farklı ameliyat yöntemleri kullanılabilir.
Bunlar arasında:
- Vitrektomi
- Göze gaz verilmesi
- Skleral çökertme ameliyatı
gibi yöntemler bulunur.
Hangi yöntemin kullanılacağı retina dekolmanının özelliklerine göre belirlenir.
Tedavinin amacı retinayı tekrar yerine yerleştirmek ve mümkün olan en iyi görmeyi korumaktır.
Retina Yırtığı Belirtilerinde Ne Kadar Beklenebilir?
Beklememek gerekir.
Yeni başlayan çok sayıda uçuşma veya ışık çakması varsa retina yırtığı açısından göz muayenesi yapılmalıdır.
Görme alanında perde veya gölge başladıysa durum daha da acildir.
Belirtilerin kendiliğinden geçip geçmeyeceğini beklemek doğru değildir.
Akılda Kalması Gereken 3 Belirti
1. Yeni başlayan veya aniden artan uçuşmalar
2. Yeni başlayan ışık çakmaları
3. Görme alanına perde veya gölge gelmesi
Bu belirtilerden biri ortaya çıkarsa retina yırtığı veya retina dekolmanı açısından göz muayenesi geciktirilmemelidir.
Kısaca
Retina yırtığı ve retina dekolmanı görmeyi tehdit edebilen önemli göz hastalıklarıdır.
Yeni başlayan uçuşan cisimler ve ışık çakmaları retina yırtığının ilk belirtileri olabilir.
Görme alanına perde veya gölge gelmesi ise retina dekolmanının önemli bir belirtisidir.
Retina yırtığı ve retina dekolmanı çoğu zaman ağrı yapmaz. Bu nedenle gözün ağrımaması veya kızarmaması hastalığın önemsiz olduğu anlamına gelmez.
Özellikle yüksek miyopisi olanlar, göz ameliyatı geçirenler ve daha önce retina yırtığı veya dekolmanı yaşayanlar bu belirtiler konusunda daha dikkatli olmalıdır.
Uçuşma + ışık çakması + perde/gölge
Bu belirtiler yeni başladıysa beklemek yerine göz doktoruna başvurmak gerekir.
