“Göz tansiyonum yüksekmiş.” Bu sözü pek çok kişiden duyarız.
Göz tansiyonu yüksekliği önemlidir. Çünkü bazı kişilerde glokom adı verilen hastalığa ve görme kaybına yol açabilir.
Glokom halk arasında “göz tansiyonu” veya “Karasu hastalığı” olarak da bilinir.
Ancak aslında göz tansiyonu ile glokom aynı şey değildir.
Üstelik glokom çoğu zaman ağrı yapmaz ve başlangıçta görmeyi bozmaz. Bu nedenle kişi hastalığını uzun süre fark etmeyebilir.
Göz tansiyonu nedir?
Gözümüzün içinde sürekli olarak bir sıvı yapılır. Bu sıvı aynı zamanda gözün dışına da çıkar.
Bu sıvının göz içinde oluşturduğu basınca göz içi basıncı veya halk arasında göz tansiyonu denir.
Göz tansiyonunun yüksek olması, glokom gelişmesi için önemli bir risk faktörüdür. Ancak göz tansiyonu yüksek olan herkeste glokom olmaz.
Glokom veya Karasu hastalığı nedir?
Glokom, halk arasında kullanılan adıyla Karasu hastalığı, gözümüzü beynimize bağlayan görme sinirinin (optik sinir) zarar gördüğü bir hastalıktır.
Bu hasar ilerledikçe görme alanında kayıplar oluşabilir.
Tedavi edilmezse görme kaybı giderek artabilir. Oluşan görme siniri hasarı genellikle geri döndürülemez.
Bu nedenle glokomu mümkün olduğunca erken yakalamak önemlidir.
Göz tansiyonu ile glokom aynı şey midir?
Hayır.
Yüksek göz tansiyonu bir risk faktörüdür. Glokom ise görme sinirinin hastalığıdır.
Bazı insanların göz tansiyonu normalden yüksek olmasına rağmen görme sinirleri sağlıklı kalabilir. Buna oküler hipertansiyon denir.
Bunun tam tersi de mümkündür. Bazı kişilerde göz tansiyonu normal kabul edilen değerlerde olduğu halde glokom gelişebilir.
Bu nedenle yalnızca göz tansiyonunun kaç olduğuna bakarak “glokom var” veya “glokom yok” demek doğru değildir.
Göz tansiyonu belirtileri nelerdir?
En sık görülen glokom türü olan açık açılı glokom, başlangıçta çoğu zaman hiçbir belirti vermez.
Ağrı olmayabilir.
Gözde kızarıklık olmayabilir.
Merkezi görme uzun süre iyi kalabilir.
Bu nedenle kişi gözlerinde bir sorun olduğunu fark etmeyebilir.
Hastalık ilerledikçe önce görme alanının bazı bölümleri kaybolmaya başlar. Ancak bu kayıp yavaş geliştiği için kişi bunu da uzun süre fark etmeyebilir.
İşte bu nedenle glokoma bazen “görmenin sessiz hırsızı” denir.
Göz tansiyonu baş ağrısı yapar mı?
Halk arasında baş ağrısı olduğunda sık sık “Göz tansiyonum yükseldi.” denir.
Oysa açık açılı glokomda göz tansiyonunun yüksek olması çoğu zaman baş ağrısı yapmaz.
Baş ağrısının çok farklı nedenleri olabilir. Bu nedenle yalnızca baş ağrısına bakarak göz tansiyonunun yüksek olduğunu söylemek mümkün değildir.
Ancak akut açı kapanması adı verilen farklı ve acil bir glokom türünde şiddetli göz ve baş ağrısı olabilir. Göz kızarabilir, görme bulanıklaşabilir. Işıkların çevresinde renkli halkalar görülebilir. Bulantı ve kusma da ortaya çıkabilir.
Bu durumda acil göz muayenesi gerekir.
Göz tansiyonu kaç olmalı?
Göz tansiyonu için tek bir “herkes için güvenli” sayı yoktur.
Aynı göz tansiyonu değeri bir kişinin görme sinirine zarar verirken başka bir kişide zarar oluşturmayabilir.
Ayrıca göz tansiyonu gün içinde değişebilir. Kornea yapısı da ölçümü etkileyebilir.
Bu nedenle tek bir göz tansiyonu ölçümü glokom tanısı koymak için yeterli değildir.
Glokom nasıl anlaşılır?
Glokom muayenesinde sadece göz tansiyonuna bakılmaz.
Göz doktoru görme sinirini değerlendirir. Gerektiğinde OCT ile görme sinirinin ve sinir liflerinin ayrıntılı görüntüleri alınır.
Görme alanı testi ile hastanın görmediği alanlar olup olmadığı araştırılır.
Göz tansiyonu ölçülür. Kornea kalınlığı değerlendirilebilir. Gözün sıvısının dışarı çıktığı bölge de gonioskopi adı verilen muayene ile incelenebilir.
Bütün bu bilgiler birlikte değerlendirilerek glokom olup olmadığına karar verilir.
Kimler glokom açısından daha dikkatli olmalıdır?
Yaş ilerledikçe glokom riski artar.
Ailesinde glokom veya Karasu hastalığı bulunan kişilerde de risk daha yüksektir.
Göz tansiyonu yüksek olanlar, bazı göz hastalıkları bulunanlar ve uzun süre kortizon kullanan kişiler de daha yakından takip edilmesi gereken gruplar arasında olabilir.
Ailenizde göz tansiyonu, glokom veya Karasu hastalığı olduğunu biliyorsanız bunu göz doktorunuza söylemeniz önemlidir.
Glokom tedavi edilebilir mi?
Glokomun oluşturduğu görme siniri hasarını bugün için geri getiremiyoruz.
Ancak göz tansiyonunu düşürerek hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir veya durdurabiliriz.
Tedavide göz damlaları, lazer tedavileri veya ameliyat kullanılabilir.
Hangi tedavinin uygun olduğu hastaya ve glokomun durumuna göre değişir.
Bu nedenle glokomda düzenli takip en az tedavi kadar önemlidir.
Kısaca
Glokom veya halk arasındaki adıyla Karasu hastalığı, çoğu zaman sessiz ilerleyen bir göz hastalığıdır. Hastalığın erken döneminde ağrı veya belirgin görme şikâyeti olmayabilir.
Göz tansiyonunun yüksek olması glokom riskini artırır. Ancak göz tansiyonu yüksekliği ile glokom aynı şey değildir. Normal göz tansiyonu olan bir kişide bile glokom görülebilir.
Bu nedenle glokomu anlamak için yalnızca göz tansiyonunu ölçmek yeterli değildir. Göz tansiyonu, görme siniri, OCT ve görme alanı gibi bulguların birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Glokom erken fark edildiğinde, uygun tedavi ve düzenli takip ile görmenin korunması mümkündür.
